De Val

Landschap met de val van Icarus- naar Pieter Breughel de oudere (ca. 1590), wikipedia.org

Is’t Noodlot dat ik val, van eer en staat beroofd:

Laat vallen, als ik val, met deze kroon op ’t hoofd.

( )

Dat vallen strekt tot eer, en onverwelkbare lof

En liever de eerste vorst in enig lager hof

Dan in ’t zalig licht de tweede of nog minder

Zo troost ik mij de kans en vrees nu leed noch hinder.

(Lucifer 438-439, 442-445, hertaling FdR)

‘Laisse tomber’  zeggen de Fransen om duidelijk te maken dat ze ergens niet mee zitten.  Laat vallen, zegt de aartsengel Lucifer over zichzelf in het toneelstuk van Vondel. Hij komt in opstand tegen God, eigenlijk tegen de mens die door de Schepper boven de engelen wordt geplaatst en hij weet dat hij daardoor in ongenade zal vallen. ‘ Dat vallen strekt tot eer’ , zegt hij vooruitlopend op zijn tragiek, in Vondels  ironie klinkt echter mee dat zelfs deze val van Lucifer en zijn trawanten tot eer van God zal zijn.

Zondag lezen we in de kerk hoe Jezus de 72 leerlingen ontvangt die verheugd terugkeren omdat ze zelfs de demonen zich aan hen onderwerpen. (Grappig, in het toneelstuk Lucifer is dat precies wat de opstandige engelen vrezen, dat ze ondergeschikt worden gemaakt aans stervelingen.) Jezus spreekt dan van een visioen dat hij gehad heeft. ”Ik heb Satan als een lichtflits uit de hemel zien vallen.” (Lucas 10:18)

De val van Lucifer en de zijnen is bij Vondel een prequel,  speelt zich af voordat Adam en Eva in het paradijs van de verboden vrucht eten. Voor Jezus gebeurt dat in het heden, als demonische machten het onderspit delven. In de laatste regels van het toneelstuk preludeert Vondel op de komst van de messias:

Wij tellen d’eeuwen, en het jaar, ja dag en uur

dat uw gena verschijnt, de kwijnende natuur

herstelt, verheerlijkt in lichamen en zielen,

stofferende de troon, waar de engelen uit vielen.

(Lucifer 2180-2183, hertaling FdR)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s