Adam in Ballingschap

Jan Breugel de Oude en Peter Paul Rubens, Adam en Eva in het paradijs, Mauritshuis.nl

“De voorstelling is een humoristisch en rauw theaterstuk waar mogelijk soms aanstootgevende tekst en ruw taalgebruik in zit.” Ik ben gewaarschuwd als ik tijdens het Zeeland Nazomerfestival de voorstelling ‘Wie is Bang’ bezoek, geschreven door de Vlaamse schrijver Tom Lanoye, uitgevoerd door de NT Gent. Voor een gemeenteraadslid van de SGP in Middelburg is het taalgebruik reden om tegen de uitvoering te protesteren, aldus een artikel in het Reformatorisch Dagblad.https://www.rd.nl/vandaag/binnenland/toneelstuk-met-vloeken-kwetst-zeeuw-1.1590156

Ik ben een liefhebber van de teksten van Tom Lanoye, hij is een meester van de polemiek, de tirades van de grofgebekte personages zijn creatief en vermakelijk. Tegen vloeken kan ik niet goed, maar niet iedere vloek is ijdel gebruik van Gods Naam. Een predikant heeft wel eens beargumenteerd dat er zoiets is als functioneel vloeken, al zal het SGP-raadslid er bij blijven dat een vloek ieder doel mist. Dat de voorstelling beledigend voor christenen zou zijn zoals in het RD-artikel wordt gesuggereerd, is echter niet aan de orde.

Hoort Adam nu vast vloeken, zingen de engelen, als de mens in Vondels toneelstuk ‘Adam in Ballingschap’ van de verboden vrucht heeft geplukt. Verder geen onvertogen woord in de tekst van Vondel, toch waren er 17e eeuwse staatkundig gereformeerden die aanstoot namen aan zijn toneelstukken. Voor hen zal het wat al te fantasierijk geweest zijn dat Vondel engelen aanwezig laat zijn tijdens de bruiloft van Adam en Eva in het paradijs en dat ze bovendien samen met mensenpaar een echte huwelijksdans inzetten.

Gunt uw gasten dat ze om strijd,

God en u ter ere, trippelen,

En rondom u hene hippelen.

Laat ons dus de bruiloftstijd

Vieren, want de feestgenoden

Voegt geen stilte, op ’t hoge feest,

Maar een dans , van God geboden. (861-867)

Galant is trouwens hoe Vondel in dit stuk over Adam en Eva in het paradijs de kwestie van het functionele naakt oplost. Blote acteurs zal Vondel niet overwogen hebben, maar juist in zijn toneelbewerkingen van Bijbelverhalen wilde hij realistisch zijn. Hij kleedt het mensenpaar in kleren van witte zijde, het kleed der gerechtigheid, maar wel zo dat door de zijde heen: De schoonheid van het lijf, uitschijnen kan en gloeien (109): Zo blijft hij trouw aan de Bijbeltekst waar staat dat zij beide naakt waren (Genesis 2.25) en weet hij met behoud van de goede zeden de zinnen te prikkelen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s