Maria

Isenheimer Altaar te Colmar, Maria en Gabriël

‘De kapel is open’,  staat er op het bordje bij het kerkplein in Standdaarbuiten. Als ik er langs fiets valt mijn oog op het Mariabeeld. Zij is er nog! De kerkgebouwen in Standdaarbuiten zijn verkocht aan particulieren in de afgelopen jaren. Dat het nodig was valt  te begrijpen, maar toch doet het me pijn dat er geen kerkelijke vierplek meer is in dit dorp en dat geldt voor meer plaatsen in de omgeving.

Wel is er die Mariakapel, waar je als voorbijganger wordt verwelkomd om te bidden en daarbij een kaarsje aan te steken.  Als protestant denk je er echter niet snel aan om naar binnen te gaan.

Ik ging er met nieuwe ogen naar kijken nadat ik voor mijn verjaardag het boek ‘Maria, icoon van genade’ kreeg, geschreven door de christelijk-gereformeerde  hoogleraar Arnold Huijgen. Behalve boeiende theologiegeschiedenis is het een oproep aan protestanten om meer waardering voor Maria te koesteren. Luther en  Calvijn achtten haar hoog. Zij is immers de eerste die het evangelie van de komst van Christus met geloof begroet en zij staat aan de basis van de kerk. Een joods meisje is de moeder van alle gelovigen. Maria staat bij het kruis als haar Zoon sterft en na de opstanding verwacht zij met de apostelen de Heilige Geest. Het is volgens Huijgen niet de bedoeling haar te aanbidden, maar samen met haar aangesproken te worden en in te stemmen met haar lofzang: ‘Mijn ziel prijst en looft de Heer, mijn hart juicht om God mijn Redder.’

Dat helpt mij om deze Mariakapel niet als een restant van bijna verdwenen volksgeloof te zien, maar als een uitnodiging om het vertrouwen van Maria voort te zetten. Wie het gevoel bekruipt de laatste te zijn die gelooft, kijkt naar de moeder van Jezus en beseft dat zijn de eerste was die het evangelie van harte beaamde. Een voorbeeld voor alle christenen en daarom is het een hoopvol teken als er plekken zijn waar zij in ere wordt gehouden. Iemand vertelt me dat hij de sleutelbeheerder is van de Mariakapel. Een mooie taak! Als er voor Maria een plek is, dan ook voor haar geloof dat God bij de mensen wil wonen.

meditatie kerkblad oktober 2021

Maria?

Voor de liturgie van de Rooms-Katholieke kerk heb ik grote achting. De toewijding waarmee daar de eucharistie wordt beleefd bezie ik als protestant met enige jaloezie. Ik kan het ook slecht hebben wanneer er geringschattend wordt gesproken over het rooms-kahtolicisme. Mijn oecumenische intenties hebben het echter moeilijk met de rol van Maria. Ook al is de katholieke leer helder dat zij geen goddelijke status heeft en dus niet aanbeden wordt. Ook al verdedigt de protestantse hoogleraar Bram van de Beek de voorspraak en bemiddeling van Maria omdat wij medegelovigen mogen vragen om voor ons te bidden, of ze nu in de hemel zijn of op de aarde. Voor de Mariavroomheid ben ik nog niet gewonnen, al doet Vondel nog zo zijn best: ’t Orakel, naar wiens stem het al moet horen/ dronk met die melk der kuise moeder in/ haar liefde die geworteld in zijn zin/ zijn hart nog raakt in ’t hoogste koor der koren. (uit ‘opdracht aan de Heilige Maagd’)

This image has an empty alt attribute; its file name is img_20190723_124017760952231340.jpg

In Limburg maak ik de vespers mee in een Benedictijnerklooster waarin traditiegetrouw de lofzang van Maria wordt gezongen (het Magnificat) en in een protestantse eredienst een paar kilometer verderop wordt een Marialied aangeheven, ik zing mee, nog niet geheel overtuigd, maar toch…

Niet alle afbeelding van Maria kunnen mij bekoren, maar ik raak onder de indruk van een Piëta in een aan ‘Onze-Lieve-Vrouwe’ gewijd kloosterkerkje in de Elzas. Niet ver daarvandaan, in Sarrebourg bezoek ik de voormalige Franciscaner kerk waarvoor de Marc Chagall een groot glas-in-loodraam ontwierp, getiteld la Paix (de Vrede). Centraal staat een veelkleurige boom des levens met daarin Adam en Eva als geliefden afgebeeld (zie bovenste foto). Daarom heen verschillende taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament. Schitterend!

Helemaal onderaan het raam, bijna wegvallend in de blauwe achtergrond, zien we een vrouw met kind, wat ons meteen doet denken aan Maria met Jezus. Geen hemelkoningin, maar een Maria die zich dicht bij de wortels van de levensboom bevindt. Dat spreekt me aan. Hoe zei Vondel dat ook al weer? ‘Haar liefde die geworteld in zijn zijn zin, zijn (en mijn, FdR) hart nog raakt…’

This image has an empty alt attribute; its file name is img_20190805_201552736-139098598.jpg