De profetie uit Hosea werpt een speciaal licht op Pasen. Hosea spreekt in zijn tijd van nieuwe toekomst voor het volk, dat is in zijn taal ‘opstanding’, ‘herrijzenis’. En zoals er in het evangelie met Pasen dubbele gevoelens zijn, verwarring en verwondering, zo  heeft Hosea ook weet van het lijden, hij doorleeft dat helemaal, de geslagenheid en verslagenheid, maar dan toch een nieuwe morgen. De Heer doet opstaan, doet herleven.

Zorg dat je onderweg bent, dan zul je Christus niet mislopen (Augustinus)

Verwarring, als het Pasen wordt komen we in de Bijbel verwarde personen tegen. Alle evangeliën vertellen dat op hun eigen manier. De vrouwen en mannen die ontdekken dat de steen is weggerold en dat het lichaam van Jezus er niet is, raken gedesoriënteerd. Zijn in shock, van slag, ontzet en ontdaan.

De vrouwen die Jezus volgden. Maria Magdalena, Johanna en Maria, ze worden door Lucas met name genoemd, zij zijn dus ook leerlingen, volgelingen. Vroeg in de morgen staan ze op om naar het graf van Jezus toe te gaan en zijn lichaam te verzorgen. Te balsemen. Toen Jezus in het graf was gelegd, waren ze er bij. Op de sabbat hebben ze gerust en  nu willen ze naar hem toe, maar als ze het graf ingaan, vinden ze zijn lichaam niet.

En als Lucas dan gaat vertellen wat er gebeurt, dan begint hij ermee dat ze zich geen raad weten. Ze zijn de weg kwijt. Je kunt het je indenken: ‘hier was het toch, dat weten we toch zeker, maar Jezus is er niet’. Dan ga je aan jezelf twijfelen, heb ik nu een afslag gemist? Je wrijft nog eens in je ogen. Je kunt het niet plaatsen.

‘En zie,’ staat er dan, twee mannen in een blinkend gewaad, zijn het engelen? dat staat er niet direct bij, later worden ze zo genoemd. Het valt op hoe Lucas in zijn verslag alle ophef en spektakel vermijdt en bij de feiten blijft. En de 2 engelachtige personen zeggen: “Waarom zoeken jullie de levende bij de doden?”

De Levende, zo wordt de opgestane Heer genoemd, degene die leeft, in leven is, het leven zelf. Het is niet nodig om zijn lichaam te balsemen. Hij is niet hier, hij is opgewekt, wakker gemaakt.

Zo kernachtig is de boodschap van Pasen. “Gedenk hoe hij tot jullie heeft gesproken in Galilea. Dat de zoon des mensen overgeleverd moest worden en gekruisigd om op de derde dag op te staan.”

Gedenk, her-inner je, wordt er tot de vrouwen gezegd. En ze worden zijn woorden indachtig.

Dat is de manier om de verwarring te boven te komen, om weer een weg te vinden, te gedenken. Her-innering is verlossing. Het is her-oriëntatie. Het begint ze te dagen, vroeg in de morgen, dat de geheimzinnige woorden van hun meester over sterven en opstaan, op Jezus zelf van toepassing zijn.

Gestorven en herrezen. Dat klopt met wat ze van Jezus zelf hebben geleerd, hoe hij levendig over God sprak, hoe hij de wet en de profeten uitlegde. Een en al leven.

De vrouwen hervinden hun weg, ze hebben hun oriëntatie weer terug. Let op, Jezus is dan nog niet aan hen verschenen, maar ze hebben hun innerlijk kompas weer terug.

Leven wij in een tijd van verwarring? Ik herinner me dat ik in m’n vorige gemeente iemand sprak die in mijn beleving wel erg ver ging met complottheorieën en alternatieve feiten en dat ik daardoor zelf helemaal uit mijn doen was. Dat ik mijn pincode niet meer wist.

Hulpdiensten hebben veel te maken met verwarde personen, dat is een teken des tijds, het komt ook gewoon omdat er te weinig opvang is, misschien ook gebrek aan empathie en geduld in onze samenleving.

Dat maakt extra verward. En ook de zogenaamde wereldleiders die feiten omkeren en verdraaien. Het duizelt je. En als je daarbij in je persoonlijk leven klappen krijgt, dan kun je werkelijk ontdaan en ontzet zijn. Hoe vind je je kompas weer terug?

Pasen brengt in eerste instantie verwarring. Dat heeft alles met de boodschap van Jezus te maken, zijn weg, dat de messias in ons midden is als een lijdende knecht, dat niet heersen, maar dienen de weg van God is. Die aan het kruis bidt voor degenen die hem kruisigen. Hij is niet hier, maar leeft.

Dat is anders dan we gewend zijn in deze wereld. Dat vraagt om anders kijken, je heroriënteren, omdenken. De vrouwen die het bericht horen dat Jezus is opgewekt, worden dat indachtig en hervinden hun weg. Ze keren terug en brengen het over aan de apostelen.

Is het een geloofwaardig verhaal? De apostelen vinden van niet, ze noemen het ‘kletspraat’, geloven het niet. Lucas noemt ze hier al apostelen, maar ze willen er nog niet van weten. Ze laten de verwarring niet toe.

Kerkvader Augustinus zegt in een Paaspreek. “Christus zal alleen aan je verschijnen, als je op weg gaat.” Ik denk dat hij bedoelt: door die weg van Jezus te gaan, niet heersen, maar dienen, door zo te gaan kijken, ga je het zien, dat dit de weg is, dat Jezus de levende is.

Heel eenvoudig. Zou Jezus een petitie ondertekenen om Barendrecht een christelijk dorp te houden en om die reden een moskee te weren? Ik denk het niet.

Petrus gaat op pad, zet het op een lopen, en hij vindt het graf zoals de vrouwen hadden verteld. Toch geen kletspraat. Let op, over een verschijning van Jezus aan de vrouwen of aan Petrus vertelt Lucas hier ook  nog niet, dat komt later. Maar Petrus verwondert zich.

Naast de verwarring is er ook de verwondering. Dat dubbele gevoel hoort bij Pasen. In de opstandingswoorden van de profeet Hosea  kwamen we dat ook tegen, gemengde ervaringen. Van verscheurd zijn en genezing, geslagen en verbonden worden. “Hij redt ons na twee dagen van de dood, de derde dag doet Hij ons opstaan, voor zijn aangezicht leven wij.”

De levende doet ons opstaan. Ja Petrus staat op, hij rent naar het graf en bukt om te kijken, hij ziet alleen de doeken liggen. Hij bukt om te kijken, daar zit al iets van de heroriëntatie, andersom gaan kijken, van beneden naar boven, niet heersen, maar dienen.

Dan komt er ook in verwarrende tijden ruimte voor verwondering. Dan is er een weg, waar je de Levende tegenkomt.

Om met Augustinus te spreken: Zorg dat je onderweg bent, dan zul je Christus niet mislopen.

Preek Pasen 2025 bij Lucas 24 Dorpskerk Barendrecht